Czy ceny energii elektrycznej wzrosnÄ… od stycznia 2009 roku?

Ostatnie dni przynoszą kilka doniesień medialnych informujących o spodziewanym wzroście cen energii elektrycznej od stycznia przyszłego roku. W radiowej trójce słyszałem, że wzrost cen energii może wynosić aż 50%. Najdokładniejsze informacje przynosi dzisiejszy artykuł z Rzeczpospolitej. Mówi on o spodziewanym 30%-tym wzroście cen energii elektrycznej, co przełoży się na wzrost wysokości rachunków odbiorców indywidualnych o 15%.

To ile zatem wyniesie ta podwyżka - 15, czy 30%? Otóż pamiętajmy, że na wysokość rachunku składają się mniej więcej po równo koszty zakupu energii elektrycznej od sprzedawcy oraz koszty dystrybucji. Na dzień 1 stycznia 2009 roku planowane jest uwolnienie cen energii elektrycznej, a to spowoduje, że sprzedawcy wykorzystają szansę i urynkowią (urealnią) swoje ceny. W związku z tym, wzrost cen energii elektrycznej dla odbiorców indywidualnych może wynieść od 30 do 50%. Ceny dystrybucji będą nadal regulowane przez URE. Przy takiej podwyżce cen energii elektrycznej URE nie zgodzi się na żadną podwyżkę cen usług dystrybucyjnych. Czeka nas zatem wzrost wysokości rachunków od 15 do 25%.

Ale czy faktycznie czeka? Na dzień 1 stycznia 2009 roku jest spodziewane uwolnienie cen energii elektrycznej. Ale bynajmniej nie jest ono jeszcze przesądzone. Pamiętajmy, że URE jest ciałem silnie politycznym, a spodziewany wzrost cen energii elektrycznej może źle wpłynąć na notowania partii rządzącej. Ostateczną decyzję co do uwolnienia cen URE ma podjąć we wrześniu. Szanse na faktyczne uwolnienie cen określałbym na 70%.

W oczekiwaniu na realnÄ… konkurencjÄ™

Począwszy od 1 lipca 2007 r. wszyscy klienci, w tym gospodarstwa domowe, mogą zmienić sprzedawcę energii elektrycznej. Zaznaczmy, że chodzi wyłącznie o sprzedawcę, a nie dystrybutora (operatora sieci). Wiele osób nadal nie zauważyło, że od 1 lipca mamy do czynienia z dwoma podmiotami w zakresie sprzedaży i dystrybucji energii elektrycznej. Pierwszym z nich to sprzedawca, czyli tak zwana spółka obrotu (zazwyczaj wydzielona z z dotychczasowych struktur spółki energetycznej). Drugi podmiot to dystrybutor, czyli operator sieci dystrybucyjnej (OSD) - to on odpowiada za utrzymanie sieci i fizyczną dostawę produktu.

O ile na dystrybutora jesteśmy skazani ze względu na miejsce zamieszkania, o tyle sprzedawcą może być dowolna firma w kraju posiadająca koncesję na obrót energią elektryczną. Może to być zatem powiązana z dystrybutorem spółka obrotu lub dowolna spółka obrotu działająca w Polsce.

Teoretycznie mamy więc konkurencję. Dlaczego zatem firmy nie przerzucają się promocjami i nie obniżają cen? Efektów liberalizacji rynku póki co nie widać, bo ceny za energię elektryczną są nadal regulowane przez URE. Każda spółka obrotu (choć jest to kwestią sporną) przekazuje taryfę do zatwierdzenia przez URE. Taryfa obejmuje stawki cen wyliczone w oparciu o skomplikowane wzory. W wyniku prowadzonej regulacji różnice w cenach za energię elektryczną pomiędzy poszczególnymi spółkami są niewielkie, a opłacalność zmiany sprzedawcy wątpliwa.

Do tego dochodzi brak jasnych procedur zmiany sprzedawcy. Na rynku nie ma standardów czyniących procedurę zmiany sprzedawcy bezpieczną dla klienta.

Sytuacja ma szansę zmienić się po 1 stycznia 2009 r. Spodziewane na ten dzień uwolnienie cen za energię elektryczną może doprowadzić do rzeczywistej konkurencji pomiędzy podmiotami. Można przypuszczać, że co bardziej rozgarnięte podmioty stworzą nową ofertę, która będzie w stanie skutecznie przyciągnąć nowych klientów. Częstsze zmiany sprzedawcą ukażą deficyt wdrożonych standardów i wymuszą na regulatorze ustanowienie czytelnych zasad zmiany sprzedawcy.

Czy polski rynek energii elektrycznej ma szansę stać się tak liberalny, jak rynek Wielkiej Brytanii, gdzie sprzedawcę zmieniło około 50% gospodarstw domowych, a ceny rosną wolniej, niż w innych krajach Unii Europejskiej? Wszystko wskazuje na to, że owszem, ale nie prędko. Polskie koncerny są skostniałe i niezdolne do konkurowania. Nadzieja w europejskich koncernach, które już są obecne w naszym kraju lub w przyszłości się tutaj pojawią. Czeka nas prywatyzacja sektora energetycznego i prawdopodobna zmiana właścicielska głównych grup energetycznych. Przyniesie to niewątpliwie korzyść dla polskiego klienta, ale proces naprawczy państwowych molochów potrwa niestety co najmniej kilka lat.